Category Archives: News and Events

Astronomy Olympiad  012018image3

කොළඹදී පවැත් වුණු විසිතුන් වන ජාත්‍යාන්තර තාරකා විද්‍යා ඔලිම්පියාඩ් තරගය

ශ්‍රී ලංකාවේ 70 වන නිදහස් සැමරුම කේන්ද්‍රකර ගනිමින් මෙම  වසරේ (වසර 2018) ජාත්‍යාන්තර තාරකා විද්‍යා ඔලිම්පියාඩ් තරගය, ශ්‍රී ලංකා විද්‍යාභිවර්ධන සංගමයේ මුලිකත්වයෙන්, විද්‍යා, තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යංශයේ  අනුග්‍රහයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ තාක්ෂණ සහ පර්යේෂණ ආයතන සම්බන්ධ කරගනිමින්, අප රටේ ප්‍රථම වරට පැවත් වීමට කටයුතු සංවිධානය කෙරිණි.

ඒ අනුව විසිතුන් වන ජාත්‍යාන්තර තාරකා විද්‍යා ඔලිම්පියාඩ් තරගය 2018 ඔක්තෝබර් මස හය (06) සිට දාහතර (14) දක්වා ජාත්‍යාන්තර ප්‍රමිතියට අනුව දින දහයක කාලයක් තුළ ශ්‍රි ලංකාවේ පැවැත් වූ අතර මෙහි අහස නිරීක්ෂණය මත පදනම්වූ  තාරකා විද්‍යාවට  අදාළ පරීක්ෂණය මොරටුව ආතර් සී. ක්ලාක් ආයතනයේදී පැවැත්විණි.

තරඟ සංවිධායක කමිටුවේ සාමාජික මොරටුවේ ආතර් සී ක්ලාක් ආයතනයේ  තාරකා විද්‍යා අංශයේ  පර්යේෂණ විද්‍යාඥ  ජනක අඩස්සූරිය මහතා.

   ජාත්‍යාන්තර  තාරකා විද්‍යා ඔලිම්පියාඩ් තරගය මෙවර පැවැත්වෙන්නේ 23 වරටයි.  සාමාන්‍යයෙන්  වාර්ෂිකව  කිසියම් රටක්  මෙම තරගය පැවැත්වීමට සත්කාරක රට ලෙස තෝරා ගන්නවා. මෙවර  ශ්‍රී ලංකාව සත්කාරක රට ලෙස මෙවැනි ජාත්‍යාන්තර තරගයකට තෝරා ගැනීම  විශේෂත්වයක් මෙන්ම ශ්‍රි ලංකාවට අභිමානයක්. මෙම තරඟයට ලෝකයේ රටවල් 22 ක පාසල් සිසු සිසුවියන් 85 දෙනෙක් සහභාගී වුණා.එක රටකින් උපරිම වශයෙන් පස්දෙනෙකුට සහභාගී වෙන්න අවස්ථාව තියනවා. මෙම තරගය ප්‍රධාන කොටස් තුනකින් සමන්විතයි. ඉන් පළමු වැන්න තමයි තාරකා විද්‍යාව හා සම්බන්ධ න්‍යායාත්මක පරීක්ෂණය මෙහිදී තාරකා විද්‍යාව හා සම්බන්ධ න්‍යායාත්මක කරුණු පිළිබඳ ලිඛිත පරීක්ෂණයක්  පැවැත්වෙනවා.  දෙවැන්න  අහස නිරීක්ෂණය කිරීමේ පරීක්ෂණය. මෙහිදී දූරේක්ෂ භාවිත කිරීමෙනුත් හා පරිගණක මෘදුකාංග භාවිතයෙනුත්  අහස නිරීක්ෂණය සිදු කෙරෙනවා. තුන් වැන්න ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණය. මෙම පරීක්ෂණයේදී කෙරෙන්නේ  කිසියම් විද්‍යාඥයෙක් භාවිත කරපු දත්ත  ප්‍රයෝජනයට ගැනීමක්.  මොකද තාරකා විද්‍යාව කියන්නේ ප්‍රායෝගික විෂයයක්. ඒ නිසා ප්‍රායෝගික දැනුම හා පළපුරුද්ද අත්‍යාවශ්‍ය වනවා. ඒ නිසා  මෙවර තරගයේ දී භාවිත කෙරෙන්නේ  ආතර් සී ක්ලාක් ආයතනයේ ප්‍රධාන දුරේක්ෂය මගින් ලබා ගත්ත දත්ත වීමත් විශේෂත්වයක්.

ජයග්‍රාහකයින් තේරීම

අහස නිරීක්ෂණය මත පදනම් වූ විභාගය ආතර් සී.ආයතනයේ පැවැත්වූ ආකාරය ඡායාරූප වල දැක්වෙන අතර ,මෙදින ඇති වූ අයහපත් කාලගුණය නිසා ආතර් සී. ක්ලාක් ආයතනයේ දුරේක්ෂ හැසිරවීම පිළිබඳව පරීක්ෂණ ආයතනයේ ශ්‍රවනාගාරයේදී සංවිධානය කරන ලදී .මේ සඳහා නවීන දුරේක්ෂ 10 පමණ භාවිතා කරන ලදී.

මෙම ජාත්‍යාන්තර ඔලිම්පියාඩ් තරඟාවලියේ අහස්  නිරීක්ෂණ  පරීක්ෂණයෙන් ප්‍රථම ස්ථානය ඇතුළු විශේෂ සම්මාන කිහිපයක්  දිනා  ගැනීමට  ශ්‍රී ලාංකික සිසුන්ට හැකි වීම විශේෂත්වයකි. එම අහස්  නිරීක්ෂණ  පරීක්ෂණයෙන් ප්‍රථම ස්ථානය එස්.එස්.සෝමබන්දු සිසුවා විසින්  දිනා ගැනීම මෙන්ම ඩිප්ලෝමා අංශයේ  දෙවැනි මට්ටමේ තරඟයෙන් රිදී පදක්කමක්ද ඔහු විසින්  දිනා ගැනීම වැදගත් සිදුවීමකි. මෙම තරඟාවලියේ ඩිප්ලෝමා අංශයේ තුන්වෙනි  මට්ටමේ තරඟයෙන් එච්.ටි.එස්.ඩි.ප්‍රනාන්දු  සහ ඒ.එන්. නානායක්කාර යන ශ්‍රී ලාංකික සිසුන් දෙදෙනාට ලෝකඩ පදක්කම් හිමි වීම  තවත් වැදගත් සිදුවීමකි.

ආතර් සී.ක්ලාක් ආයතනයේ පැවති ඔලිම්පියාඩ් තාරකා විද්‍යා ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණයේ අවස්ථා.
image1

14 වන ජල රොකට් තරඟාවලිය සඳහා ශ්‍රී ලාංකා කණ්ඩායම සිංගප්පුරුව බලා පිටත්ව යයි.

2018 වර්ෂයේ නොවැම්බර් 02 සහ 03 දින සිගප්පුරුවේ පැවැත්වෙන 14 වන ආසියා  ශාන්තිකර කලාපිය( APRSAF) ජාත්‍යන්තර ජල රොකට් තරඟයට තේරී පත්ව ඇති ශ්‍රී ලාංකික තරඟකරුවන්  හය දෙනා සහ පාසල් ගුරුතුමා ඇතුළු කණ්ඩායම සිංගප්පුරුව බලා පිටත් ව යති.

  ජල රොකට් සැදීම, නියමිත ඉලක්කයට රොකට් පතිත කිරීම ආදිය  පිලිබඳ පුර්ණ දැනුමක් ලබා දීමේ සිට  ජාත්‍යන්තර ජල රොකට් තරඟයට තරඟකරුවන් ඉදිරිපත් කිරීම දක්වා වන සියලු කටයුතු සිදු කරනු ලබන්නේ ආසියා ශාන්තිකර කලාපිය අභ්‍යවකාශ සංසදයේ   සාමාජික (APRSAF) ශ්‍රී ලංකව තුළ නවින තාක්ෂණය ප්‍රචලිත කිරීමේ පුරෝගාමී ආයතනය  වන  නවින තාක්ෂණ පිලිබඳ ආතර් සි ක්ලාක් ආයතනය යි.

ශ්‍රී ලංකාවේ අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව නංවාලීම අරමුණු කරගෙන ආතර් සි ක්ලාක් ආයතය මිට අවුරුදු  14  කට පෙර ජල රොකට්  හා  ඒ හා  සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකම් ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වා දෙන ලදී. මේ දක්වා ආතර් සි ක්ලාක් ආයතනය   මගින් ජපානය(2005), ඉන්දුනීසියාව(2006), ඉන්දියාව(2007),වියට්නාමය(2008),තායිලන්තය(2009)ඔස්ට්‍රේලියාව (2010),සිගප්පුරුව(2011), මැලේසියාව(2012), වියට්නාමය(2013), ජපානය(2014), ඉන්දුනීසියාව(2015), පිලිපීනය(2016), ඉන්දියාව(2017) යන රටවල් වල පැවති තරඟ සඳහා අප රටේ තරඟකරුවන් විශාල  පිරිසක් සහභාගී කරවා  ඇත.

පසුගිය වසර වල පැවති ජාත්‍යාන්තර ජල රොකට් තරඟ  සැලකීමේදී 2005 වසරේ ජපානයේ පැවති තරඟයෙන් 3 වන ස්ථානයත්, 2009 වසරේ තායිලන්තයේ පැවති තරඟයෙන් 4 සහ 5 වන ස්ථානත්, 2015 වසරේ ඉන්දුනීසියාවේ පැවති තරඟයෙන් 2 ස්ථානයත් දිනා ගැනීම සහ  2017 වසරේ ඉන්දියාවේ පැවති තරඟයේදී ශ්‍රී ලංකාවට ප්‍රථම ස්ථානය  දිනා  ගැනිමට හැකි වීම  අප ලද සුවිශේෂී ජයග්‍රහණයන් ය.

 ආතර් සී ක්ලාක් ආයතනයේ  පසු ගිය දා පැවැත් වූ ජාතික ජාතික ජල රොකට් තරඟයෙන් ලියාපදිංචි පාසල්, තාරකා  විද්‍යා සංගම්  නියෝජනය කරමින් පාසල් මට්ටමින් ඉදිරිපත් වූ  තරඟකරුවන් අතරින් ජයග්‍රහණය කළ සිසු සිසුවියන් හය දෙනා සහ ඔවුන් සමඟ සහභාගී වන ගුරුතුමා සඳහා සිංගප්පුරුව බලා පිටත් විමට පෙර  විශේෂ හමුවක් ආතර් සී. ක්ලාක් ආයතනයේදී පැවතී අතර ඉන් අනතුරුව ආයතනයේ නිලධාරින් සමග සමුහ ඡායාරූපයකට පෙනී සිටි අවස්ථාව මෙහි දැක්වේ.

image1

මෙම තරඟ කණ්ඩායම පසු පෙළ වමේ සිට පිළිවෙලින් සෙවනගල සෝමාදේවී මහා විද්‍යාලයේ  චතුර නිර්මාල් රණසිංහ, කැකිරාව මහා විද්‍යාලයේ සි.එම්.ඒ.කේ.චන්ද්‍රසේකර, ඇහැලියගොඩ.මාධ්‍ය මහාවිද්‍යාලයේ එස්.එම්.ටි.එස්.බි.සමරකෝන්, සෙවනගල සෝමාදේවී මහා විද්‍යාලයේ විද්‍යා ආචාර්ය නුවන් ශ්‍රීලාල් මහතා, ගාල්ල ඇලෝසියස් විද්‍යාලයේ  කේ.වී.සචින්ත සුසදී ජයකොඩි, ගින්තොට විද්‍යාලයේ  ඩබ්ලිව්.තරුෂ දීල්හාර ද සිල්වා, ගාල්ල සංගමිත්තා බාලිකා විද්‍යාලයේ එම්.ඩබ්ලිව්.තරිංසා තියමිනි දැක්වේ. පළමු පෙළ වමේ සිට ආතර් සී. ක්ලාක් ආයතනයේ පර්යේෂණ විද්‍යාඥ චන්දන පිරිස්, පර්යේෂණ විද්‍යාඥ ඉන්දික මැදගංගොඩ, වැඩ බලන අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් හිමාලි අතාවුද, ජේෂ්ඨ පර්යේෂණ විද්‍යාඥ සරාජ් ගුණසේකර මෙහි  දැක්වේ.

තාරකා විද්‍යා අංශය

ආතර් සි ක්ලාක් ආයතනය

Techno2018image6

TECHNO SRI LANKA 2018 EXHIBITION AT BMICH

DSC_1478jpg_800

2018 Get together

DSC_1246

21 වන සියවසේ දිර්ඝතම චන්ද්‍රග්‍රහණය නිරීක්ෂණය කිරීම තන්තිරිමලේදී.

පූර්ණ චන්ද්‍රග්‍රහණයක්, නැරඹීමේ විරල අවස්ථාවක් ශ්‍රී ලංකා වාසීන්ට 2018 ජුලි මස 27 වන පොහෝ දින වූදා වු අතර එය රා.ත්‍රී 10.45ට ආරම්භ වී ජුලි 28 වන දින අලුයම 4.58 දක්වා පැවතුණි. ආතර් සී ක්ලාක් ආයතනය මගින් මෙම විරල චන්ද්‍රග්‍රහණය නවීන දුරේක්ෂ අධාරයෙන් නිරීක්ෂණය කිරීමේ කඳවුර තන්තිරිමලේ, ඇලයාපත්තුවේදී සිදු කළ අතර එහි අවස්ථා මෙහි දැක්වේ.

1-604x185

The LONGEST TOTAL LUNAR ECLIPSE VISIBLE TO SRI LANKA – 27th JULY 2018

1

(The next similar total lunar eclipse visible to us will be on 07th September, 2025)

The longest total lunar eclipse of the 21st century will be visible to Sri Lanka on 27th July 2018 starting from 10:44 pm onwards. A lunar eclipse occurs when the moon passes through the shadow of the Earth. Being an extended light source the Sun casts the shadow of the earth onto earth’s atmosphere and onto the space with two parts, namely Umbra and Penumbra. A total lunar eclipse occurs when the entire moon passes through the Earth’s umbra. A partial lunar eclipse happens when a portion of the moon traverses the umbra. A penumbral lunar eclipse occurs when the Moon passes through Earth’s penumbra.

img

 

 

 

 

The orbit of the moon around the earth is an eclipse and when the moon is near the apogee, the farthest point of its orbit from the earth, the speed of the moon is the slowest.  During 27th July, 2018 eclipse the moon will be very close to apogee. Therefore, moon will take long duration to travel through the earth shadow and make this eclipse the longest in the century.

 

The totality of the eclipse will last for 1 hour and 43 minutes, take 03 hours and 54 minutes for umbral eclipse and 06 hours and 13 minutes for penumbral eclipse.

Timings of the eclipse for Sri Lanka
P1 = 22: 44:49
U1 = 23:54:27
U2 = 01:00:15
Greatest = 01:52:54
U3 = 02:43:12
U4 = 03:49:00
P4 = 04:58:37
Untitled-1
clipse Durations
Penumbral = 06h13m48s
Umbra l =03h54m32s
Totality =01h42m57s

 

Brightness and Color of Total Lunar Eclipses

The brightness and the color of a total lunar eclipse vary a lot from eclipse to eclipse depending on the amount of dust, water and other particles present in the earth atmosphere, during the time of the eclipse. These constituents reduce the amount of sunlight and filter out some colors in the sun light going in to the shadow of the earth. This makes a total lunar eclipse appearing in different brightness (nearly invisible) and colors such as hues of orange, through deep red, dark brown or dark grey.

The following scheme introduced by a French astronomer Andre-Louis Danjon, is used to determine the brightness of a total lunar eclipse.

4

 

One can assign a ‘L’ value to a lunar eclipse observing its totality by naked eye or a small telescope.

Why not capture this spectacular lunar eclipse on your camera!

waterrocket 2018 image1

ජාතික ජල පීඩන රොකට් තරගාවලිය-2018

මෙවර සිංගප්පුරුවේදී පැවැත්වීමට නියමිත  ජල පීඩන රොකට් තරඟාවලිය සඳහා ශ්‍රී ලාංකික දරුවන් තෝරා ගැනීමේ ජාතික තරඟය පසු ගිය දා මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලයේදී පැවැත්විණි. මේ සඳහා ආතර් සී ක්ලාක් ආයතනයේ ලියාපදිංචි පාසල් ,තාරකා  විද්‍යා සංගම්  නියෝජනය කරමින් පාසල් තරඟකරුවන් විශාල ප්‍රමාණයක් සහභාගී වූ අතර,එයින් ප්‍රථම ස්ථානයේ  සිට සය වන ස්ථානය තෙක් දිනා  ගත් තරග කරුවන් පහත දැක්වේ.

Name school
01 Mr. Chathura Nirmal Ranasinghe Somadevi Maha Vidyalaya,Sewanagala
02 Mr. S.M.T.S.B.Samarakoon Ahaliyagoda Madhya Maha Vidyalaya,Ahaliyagoda
03 Mr. W.Tharusha Dilhara de Silva G/Ginthota Secondary School,Ginthota
04 Mr. C.M.A.K.Chandrasekara Kakirawa Central College,Kakirawa
05 Miss. M.W.Tharinsa Thiyamini Sangamiththa Balika Vidyalaya,Galle
06 Mr. P.D.Isuru Dhanjaya Bombuwala Maha Vidyalaya,Kaluthara